काठमण्डौ । प्रविधि विकासमा चीनका वैज्ञानिकहरुले एकपछि अर्को फड्को मारिरहेका छन्। हालै चिनियाँ वैज्ञानिकहरुले इलेक्ट्रोनिक स्किन विकास गरेका छन्। जसले रोबोटहरुलाई स्पर्शमात्र नभएर पीडा पनि महसुस गर्न अनुमति दिन्छ।

हङकङको सिटी युनिभर्सिटीका इन्जिनियर युयु गाओको नेतृत्वमा विकसित यो ई–स्किन ‘न्युरोपरोफिक’ प्रविधिमा आधारित छ। जुन मानव स्नायु प्रणाली जस्तै काम गर्दछ। यसको सबैभन्दा ठूलो फाइदा यो हो कि यदि रोबोटले कुनै धारिलो वा तातो वस्तु छुन्छ भने यसले मानिस जस्तै रिफ्लेक्स कार्य प्रदर्शन गर्नेछ र तुरुन्तै आफ्नो हात फिर्ता लिनेछ। यसले रोबोट र यसको सम्पर्कमा आउने मानिस दुवैको सुरक्षा बढाउनेछ।

यो कृत्रिम छाला चार सक्रिय तह मिलेर बनेको छ। वैज्ञानिकहरुका अनुसार जब कसैले यो छाला छुन्छ तब यसले त्यो स्पर्शलाई विद्युतीय संकेतहरुमा रुपान्तरण गर्दछ। यी संकेतहरु हाम्रा स्नायुहरुले मस्तिष्कमा संकेतहरु पठाउने तरिकाजस्तै छन्।

यदि दबाब हल्का छ भने रोबोटले यसलाई सामान्य स्पर्शको रुपमा बुझ्नेछ र आफ्नो काम जारी राख्नेछ। यद्यपि, दबाबले निश्चित सीमा नाघ्नेबित्तिकै रोबोटले यसलाई पीडाका रुपमा पहिचान गर्नेछ र तुरुन्तै प्रतिक्रिया दिनेछ। यस प्रविधिको सबैभन्दा अनौठो विशेषता यसको रिफ्लेक्स प्रणाली हो। सामान्यतया रोबोटको हरेक कार्य यसको केन्द्रीय प्रोसेसर (मस्तिष्क) मार्फत जान्छ, जसमा समय लाग्छ। यद्यपि, यो ई–स्किनको प्रत्यक्ष मार्ग हुन्छ।

तीव्र पीडा वा हानिकारक चोट महसुस हुनेबित्तिकै सिग्नलले रोबोटको मोटरहरुमा सिधै उच्च–भोल्टेज पल्स पठाउँछ। यसले मस्तिष्कबाट निर्देशनको प्रतीक्षा नगरी रोबोटको अंग तुरुन्तै फिर्ता लिन्छ। यो जलिरहेको मैनबत्ती छुँदा हाम्रा हातहरु स्वचालित रुपमा फिर्ता लिने तरिकाजस्तै हो।

वैज्ञानिकहरुले यसलाई संवेदनशील मात्रनभएर टिकाउ पनि बनाएका छन्। यो छाला सानो चुम्बकीय मोड्युलहरुबाट बनेको छ। भवनका ब्लकहरु जस्तै एकसाथ जोडिएको छ। आत्मजागरुकताः प्रत्येक सेन्सर इकाइले यसको कार्य संकेत गर्न निरन्तर सानो संकेत पठाउँछ।

तत्काल मर्मतः यदि छालाको कुनै भाग काटियो वा च्यातियो भने सिग्नल बन्द हुनेछ। यसले रोबोटलाई तुरुन्तै चोटपटक पत्ता लगाउन अनुमति दिन्छ। यद्यपि यो छालाले आफैँलाई मर्मत गर्न सक्दैन। क्षतिग्रस्त क्षेत्रलाई चुम्बक प्रयोग गरेर सेकेन्डमा हटाउन र नयाँसँग बदल्न सकिन्छ।

मानिस र रोबोटबीच बढ्नेछ घनिष्ठता

अनुसन्धानकर्ताहरुका अनुसार पीडा महसुस गरेर रोबोटहरुले ‘मानवीय’ व्यवहार गर्नेछन् र मानिसहरुसँगको उनीहरुको समन्वय र सम्बन्ध सुधार गर्नेछन्। जब रोबोटहरुले पीडा र स्पर्श बुझ्न सक्छन् तब तिनीहरुले मानिसहरुसँग बढी संवेदनशीलताका साथ अन्तर्क्रिया गर्न र काम गर्न सक्षम हुनेछन्।

विशेषगरी घरहरुमा वृद्धहरुको हेरचाह गर्न वा अस्पतालहरुमा बिरामीहरुलाई सहयोग गर्न तैनाथ रोबोटहरुको लागि यो प्रविधि खेल परिवर्तनकर्ता साबित हुनेछ। –एजेन्सी