काठमाण्डौ । क्रेडिट रेटिङ संस्था केयर रेटिङ्स नेपालले रिलायबल नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको जारीकर्ता साख मूल्याङ्कन पुनः पुष्टि गर्दै ‘केयर–एनपी ए माइनस (जारीकर्ता)’ कायम राखेको छ। यस मूल्याङ्कन अनुसार सम्बन्धित संस्थाले वित्तीय दायित्व समयमै पूरा गर्ने सन्दर्भमा पर्याप्त स्तरको सुरक्षा प्रदान गर्ने मानिन्छ र न्यून क्रेडिट जोखिम भएको संस्थाका रूपमा मूल्याङ्कन गरिन्छ।
कम्पनीको लेखापरीक्षित वित्तीय विवरणअनुसार समग्र वित्तीय प्रदर्शन सन्तोषजनक देखिएको छ। कम्पनीको नाफा क्षमता निरन्तर सुधार हुँदै गएको, बीमा दाबी अनुपात, कमिसन अनुपात तथा सञ्चालन खर्च अनुपात नियन्त्रणमा रहँदै गएको र लगानीबाट प्राप्त आम्दानी स्थिर रूपमा वृद्धि भएको कारण समग्र नाफामा मजबुती देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यस अवधिमा बीमा शुल्क संकलनमा निरन्तर वृद्धि भएको छ भने खर्च व्यवस्थापन पनि कडाइका साथ नियन्त्रणमा राखिएको कम्पनीले जनाएको छ।
कम्पनीको सञ्चालक तथा व्यवस्थापन टोली अनुभवी रहेको, लगानी पोर्टफोलियोको सम्पत्ति गुणस्तर सन्तोषजनक रहेको, पुनर्बीमा व्यवस्था पर्याप्त रहेको तथा शाखा सञ्जाल पनि देशव्यापी रूपमा विस्तार भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। भविष्यमा कम्पनीले नाफामूलक रूपमा व्यवसाय विस्तार गर्दै सञ्चालनको आकार बढाउने क्षमता, विभिन्न बीमा खण्डमा विविधीकरण गर्ने क्षमता, लगानी पोर्टफोलियोको गुणस्तर कायम राख्ने क्षमता तथा नियामकीय सोल्भेन्सी अनुपातमा पर्याप्त सुरक्षा कुशन निरन्तर कायम राख्ने क्षमता नै प्रमुख मूल्याङ्कन संवेदनशीलता हुने पनि स्पष्ट गरिएको छ।
सन् २०२६ को मध्य अप्रिलसम्म कम्पनीसँग ९ वटा शाखा र ८५ वटा उपशाखा रहेका छन् । शाखा सञ्जालको यो विस्तारले कम्पनीलाई बजार विस्तार, ब्रान्ड प्रवर्द्धन तथा ग्राहकसँग प्रत्यक्ष पहुँच बढाउन उल्लेखनीय सहयोग पुगेको मूल्याङ्कन गरिएको छ। त्यस्तै, सोही अवधिसम्म कम्पनीसँग देशभर ३३ हजार ३ सय ९० बीमा अभिकर्ताहरू रहेका छन्।
पुनर्बीमा व्यवस्थाका सन्दर्भमा कम्पनीले नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी लिमिटेड र हिमालयन रिइन्स्योरेन्ससँग आवश्यक सम्झौता गरेको छ। नियामकीय व्यवस्थाअनुसार कम्पनीले प्रत्यक्ष रूपमा प्रत्येक घरेलु पुनर्बीमा कम्पनीलाई ४ प्रतिशत जोखिम हस्तान्तरण गर्ने व्यवस्था गरेको छ। त्यस्तै, वैकल्पिक पुनर्बीमा संरचना अन्तर्गत कम्पनीले आफ्नो जोखिम धारण सीमा भन्दा बढी भएको जोखिमको ८५ प्रतिशत नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी लिमिटेडलाई र १५ प्रतिशत हिमालयन रिइन्स्योरेन्सलाई हस्तान्तरण गर्ने व्यवस्था गरेको छ। यसले जोखिम व्यवस्थापनलाई थप सुदृढ बनाएको छ।
त्यसैगरी, सन् २०२३ भन्दा अगाडि जारी गरिएका जीवन बीमा योजनाहरूका लागि कम्पनीले ह्यानोभर रिउक एसईसँग पनि पुनर्बीमा सम्झौता गरेको छ। उक्त व्यवस्था अनुसार जोखिम बाँडफाँडको आधारमा कार्यान्वयन भइरहेको छ र यसको जोखिम धारण सीमा ५ लाख रुपैयाँ तोकिएको छ। सबै दाबीहरूको लागि कम्पनीले १ लाख रुपैयाँलाई आफ्नो स्व-जोखिम धारण सीमाका रूपमा कायम गरेको छ। जीवन बीमा व्यवसाय दीर्घकालीन प्रकृतिको हुने भएकाले मृत्यु दर, स्वास्थ्य उपचार खर्चमा वृद्धि तथा ब्याजदर परिवर्तनजस्ता आर्थिक तथा बीमा जोखिमप्रति संवेदनशील हुने भएकाले पर्याप्त कोष व्यवस्थापन अत्यन्त आवश्यक हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यसले भविष्यका दाबी भुक्तानी, सम्भावित ठूलो दाबी तथा बीमितलाई दिनुपर्ने प्रतिफल सुनिश्चित गर्न सहयोग पुर्याउने र कम्पनीको दीर्घकालीन वित्तीय स्थायित्वमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने बताइएको छ।
कम्पनीको लगानी पोर्टफोलियो पनि निरन्तर विस्तार भइरहेको देखिएको छ। चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनाको अन्त्यसम्म यो पोर्टफोलियो गत वर्षको तुलनामा १२.०४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। कुल लगानीमध्ये ७२.३० प्रतिशत रकम विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रहेको मुद्दती निक्षेपमा राखिएको छ, जुन अघिल्लो नौ महिनाको अवधिमा ६७.८६ प्रतिशत रहेको थियो। यसले कम्पनीलाई उच्च तरलता सुरक्षा प्रदान गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
अन्य लगानीहरूमा ऋणपत्र, निजी पुँजी लगानी, सेयर उपकरण तथा सामूहिक लगानी कोषमा गरिएको लगानी समावेश छन्, जुन लगानी निर्देशिका २०२३ को प्रावधानअनुसार गरिएको हो। कम्पनीका अधिकांश लगानी बैंक तथा वित्तीय संस्थाका निक्षेपमा केन्द्रित भएकाले यसको लगानी आम्दानी मुख्य रूपमा ब्याज आम्दानीमा आधारित रहेको छ जसमा केही हिस्सामा सेयर बिक्रीबाट प्राप्त वास्तविक नाफा पनि समावेश हुने गर्दछ।
कम्पनीको समग्र वित्तीय संरचना, जोखिम व्यवस्थापन प्रणाली तथा लगानी रणनीतिले यसको स्थायित्व र दीर्घकालीन वृद्धि क्षमतालाई मजबुत बनाएको विश्लेषण गरिएको छ। नियामकीय सोल्भेन्सी आवश्यकताअनुसार पर्याप्त सुरक्षा कुशन कायम राख्न सक्ने क्षमता पनि कम्पनीको प्रमुख सकारात्मक पक्षका रूपमा देखिएको छ।
इन्स्योरेन्स कम्पनी ऐन २००६ अन्तर्गत कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयमा सन् २००७ डिसेम्बर ०४ मा दर्ता भएको हो र यसले बीमा समिति (हालको बीमा प्राधिकरण) बाट सन् २०१७ अगस्ट ०२ मा सञ्चालन अनुमति प्राप्त गरेको हो। हाल कम्पनीको कुल सम्पत्ति आधार सन् २०२६ अप्रिल १३ सम्म २४ अर्ब ३४ करोड ६० लाख रुपैयाँ पुगेको छ।
अर्थ चाैतारी ।
