काठमाण्डौ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई शेयर खरिद/बिक्रीको जानकारी कानुनी समयसीमाभित्र नदिएको भन्दै २०० अमेरिकी डलर जरिवाना लागेको छ। यो घटना उनको हालैको वित्तीय खुलासा फाइलिङबाट सार्वजनिक भएको हो।

ट्रम्पको २०२६ को पहिलो तीन महिनाको (जनवरी–मार्च) वित्तीय खुलासा फारम अनुसार उनले वा उनको लगानी व्यवस्थापकले माइक्रोसफ्ट, अमेजन, मेटा, एनभिडिया लगायतका कम्पनीका स्टकमा हजारौं कारोबार गरेका थिए। कुल कारोबारको मूल्य २२० मिलियनदेखि ७५० मिलियन डलरसम्म रहेको अनुमान छ।

विशेष गरी फेब्रुअरीमा माइक्रोसफ्ट र अमेजनको ठूलो परिमाण (५–२५ मिलियन डलर) बिक्री गरेका थिए र पछि मार्चमा फेरि किनेका थिए। यी कारोबारको जानकारी ४५ दिनभित्र सार्वजनिक गर्नुपर्नेमा महिनौं ढिलो भएको थियो।

कानुन के भन्छ?
STOCK Act (Stop Trading on Congressional Knowledge Act) अनुसार राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति र कंग्रेसका सदस्यहरूले १,००० डलरभन्दा बढी मूल्यको स्टक कारोबार ४५ दिनभित्र सार्वजनिक रूपमा खुलासा गर्नुपर्छ। यो कानुन नैतिकता र स्वार्थको द्वन्द्व हटाउनका लागि बनाइएको हो। ढिलो खुलासा गर्दा प्रति पटक २०० डलर जरिवाना हुन्छ। यो रकम सामान्यतया सानो मानिन्छ र निरुत्साहित गर्ने खालको छैन।

U.S. Office of Government Ethics (OGE) ले ट्रम्पको फाइलिङ समीक्षा गर्दा ढिलाइ देखेपछि जरिवाना लगाएको हो। ट्रम्पले जरिवाना तिरिसकेको र फाइलिङमा उल्लेख पनि गरिएको छ। यो वर्ष यसअघि मार्च र अगस्टमा पनि यस्तै जरिवाना लागिसकेको छ। यो पहिलो पटक होइन।

ट्रम्पका लगानी तेस्रो पक्ष (investment advisers) ले व्यवस्थापन गरिरहेको ट्रम्प अर्गनाइजेसनले जनाएको छ। परिवारको प्रत्यक्ष संलग्नता नभएको दाबी गरिएको छ। तर खुलासा फारममा विशिष्ट स्टकहरू उल्लेख छन्। ट्रम्पले फाइलिङमा हस्ताक्षर गरेका छन्। जरिवाना सानो भएकाले ट्रम्पले सजिलै तिरिसकेका छन्। कानुनी रूपमा यो निर्णयविरुद्ध चुनौती दिन सकिन्छ तर सामान्यतया यस्तो सानो जरिवानाको लागि गरिँदैन। राष्ट्रपतिले ४५ दिनको समयावधि मागेर थप फाइलिङ ढिलो गर्न पनि पाएका छन्।

अमेरिकामा राष्ट्रपतिलाई स्टक ट्रेडिङमा पूर्ण प्रतिबन्ध छैन तर खुलासा अनिवार्य छ। यो घटनाले राजनीतिज्ञहरूको स्टक ट्रेडिङमाथि बहस बढाएको छ।