काठमाण्डौ । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयअन्तर्गतको रेल विभागले मेची–महाकाली विद्युतीय रेलमार्ग आयोजनाको ‘बर्दिबास–इनरुवा खण्ड’ को वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) प्रतिवेदन परिमार्जनका लागि सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै सरोकारवालाहरूसँग रायसुझाव माग गरेको छ ।

रेल विभागअन्तर्गतको रेल, मेट्रोरेल तथा मोनोरेल विकास आयोजनाले सूचना प्रकाशित गर्दै वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) प्रतिवेदन तयारी गर्ने क्रममा उक्त क्षेत्रको प्राकृतिक, भौतिक, जैविक, सामाजिक, सांस्कृतिक र आर्थिक प्रणालीमा के-कस्तो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने विषयमा यकिन गरी स्थानीय तह, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा सरोकारवाला व्यक्तिबाट ७ दिनभित्र लिखित रायसुझाव माग गरेको हो ।

आयोजनाले सूचना प्रकाशित गर्दै मेची–महाकाली विद्युतीय रेलमार्गको बर्दिबास–इनरुवा खण्डको करिब १३९.४२ किलोमिटर रेलमार्ग निर्माण तथा सञ्चालनसम्बन्धी प्रस्ताव कार्यान्वयनमा ल्याएको छ । जसअन्तर्गत ईआईएसम्बन्धी सूचना जारी भएको हो । रेल विभागका सूचना अधिकारी बोध भण्डारीका अनुसार यसअन्तर्गत मधेश प्रदेशका महोत्तरी, धनुषा, सिराहा र सप्तरी तथा कोशी प्रदेशको सुनसरी जिल्ला भएर जाने रेलमार्ग प्रतिघन्टा २०० किलोमिटरको गतिमा गुड्न सक्ने गरी डिजाइन गरिएको छ । यो आयोजनाका लागि ५० मिटरको ‘राइट अफ वे’ (अधिकार क्षेत्र) प्रस्ताव गरिएको छ ।

यो रेलमार्गको बर्दिबास–इनरुवा खण्ड (१३९.४२ किलोमिटर) को वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) अध्ययन प्रतिवेदन स्वीकृतिको अन्तिम चरणमा पुगेको छ । भण्डारीका अनुसार धनुषाको मिथिला नगरपालिका, ढल्केवर, सिराहाको लाहान र सप्तरीको राजविराज नगरपालिकामा सार्वजनिक सुनुवाइसमेत सम्पन्न भइसकेको छ । पछिल्लो समयमा कोभिड महामारीका साथै ऐन-नियममा भएको परिवर्तनका कारण प्रतिवेदन स्वीकृतिमा ढिलो भएको स्वीकार्दै विभागले उक्त प्रतिवेदनलाई अद्यावधिक गरी परिमार्जित प्रतिवेदन स्वीकृतिका लागि ईआईएसम्बन्धी सूचना जारी गरेको हो ।

बर्दिबास–इनरुवा खण्डमा महोत्तरीको बर्दिबास, धनुषाको मिथिला, छिरेश्वरनाथ, धनुषाधाम, गणेशमान चारनाथ र शहीदनगर, सिराहाको कर्जन्हा, मिर्चैया, गोलबजार, धनगढीमाई, लहान तथा नरहा गाउँपालिका, सप्तरीको सुरुङ्गा, खडक, शम्भुनाथ, डाक्नेश्वर, राजविराज, हनुमाननगर कंकालिनी, कञ्चनरुप, रुपनी, महादेवा र तिरहुत तथा सुनसरीको कोशी, भोक्राहा र नरसिंह गाउँपालिका प्रभावित हुने जारी सूचनामा उल्लेख छ ।

उनका अनुसार हालसम्म काँकडभिट्टा–इनरुवा खण्डको ईआईए प्रतिवेदन स्वीकृत भइसकेको छ भने इनरुवा–बर्दिबासको ईआईए प्रतिवेदन स्वीकृत गर्ने प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको छ । यस्तै बर्दिबास–चोचा (रौतहट) खण्डमा ईआईए स्वीकृत भएर निर्माण कार्य जारी छ । त्यसैगरी चोचा–रतनपुर (बारा) खण्ड ईआईए प्रक्रियाको क्रममा छ ।